Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) 2023 ve 2024 yıllarına ait bilanço ve netice hesapları, TBMM KİT Üst Komisyonunda oylanarak ibra edildi. Komisyon Başkanının yönettiği toplantıya komisyon üyesi milletvekilleri ve ilgili kamu kurumlarının temsilcileri katıldı. Toplantıda konuşan TMO Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü, bu yıl satın alınan ürünlerin güncel değerinin 218,3 milyar liraya ulaştığını açıkladı. Genel Müdür, Kurumun bu tutarın 202 milyar lirasını ödediğini bildirdi.
Genel Müdür, pandemi, kuraklık ve bölgesel savaşların doğurduğu lojistik sorunlar nedeniyle tarım ürünlerine ve ham maddelere erişimin son yıllarda önem kazandığını söyledi. TMO’nun bu dönemde arz güvenliği için önemli görevler üstlendiğini vurguladı. 2023’te 13,1 milyon tonluk alımla o güne kadarki rekorun kırıldığını hatırlattı. 2025’teki ağır kuraklık ve zirai dondan sonra 2026’da bitkisel üretimin tüm kalemlerinde verimin olumlu seyrettiğini anlattı. Ankara’nın Haymana ilçesinde daha önce 300-350 kilogram düzeyinde kalan verimin bu yıl 500-550 kilograma yükseldiğini örnek gösterdi. Ülke genelinde yaklaşık 24,5-25 milyon ton buğday ve 10 milyon ton arpa rekoltesi elde edildi.
TMO, üreticinin planlama yapabilmesi için alım fiyatlarını 2 Haziran’da duyurdu. Buğdayın tonu 16 bin 500 lira, arpanınki 12 bin 750 lira olarak belirlendi. Alımlar 3 Haziran’da Türkiye genelinde başladı. Sektörün ticari planlamasına yardımcı olmak amacıyla satış fiyatları da önceden ilan edildi; buğdayda ton başına 18 bin 500 lira, arpada 14 bin lira açıklandı. Geçmiş yıllardaki aksaklıklar dikkate alınarak randevu sisteminin kapasitesi artırıldı. Bu yıl 501 bin 618 üreticiye 15,5 milyon ton ürün için 767 bin 860 randevu verildi. Genel Müdür, randevu alamadığını bildiren bir üretici olmadığını belirtti.
Kurum bu yıl 12,3 milyon ton hububat satın aldı. Bu miktar, TMO’nun 88 yıllık geçmişindeki en yüksek hububat alımı oldu. Alımın 9,7 milyon tonu buğday, 2,6 milyon tonu arpadan oluştu. Güncel verilere göre 124 bin ton fındık, 57 bin ton kuru üzüm, 12 bin ton yeşil mercimek, 11 bin ton haşhaş kapsülü ve 4 bin ton çeltik de alındı. Fındık, kuru üzüm, haşhaş kapsülü ve çeltikte alımlar sürüyor. Hasat öncesinde mevcut depolar, lisanslı ve kiralık depolar ile açık yığın alanlarıyla toplam 20 milyon tonluk depolama hazırlığı yapıldı. Genel Müdür, yoğun hasat döneminin depolama sorunu olmadan geride kaldığını söyledi. 2026’da hububat ithalatı yapılmayacağını, yüksek stoklar nedeniyle ihracat üzerinde çalışıldığını da aktardı.
Başlangıçta 1 Ekim olarak planlanan satış dönemi, Karadeniz Bölgesi’nde Rusya-Ukrayna Savaşı kaynaklı lojistik sorunlar ve artan navlun maliyetleri gözetilerek 1 Eylül’e alındı. Eylülden itibaren TMO depolarındaki ve lisanslı depolardaki ürünler satışa çıkarıldı. Ekim ayı itibarıyla 5,5 milyon ton buğdayın satış süreci devam ediyordu. Genel Müdür, Kurumun lisanslı depolarda tutulan ürünler için kira ödediğini ve satış döneminde bu ürünleri sektöre teslim ettiğini anlattı. Lisanslı depolardaki ürünlerin yaklaşık yüzde 90’ı TMO’ya ait bulunuyor.
Kurum, taşra teşkilatındaki bazı hizmet binalarını ve depoları yeniliyor. Bugüne kadar 9 başmüdürlük binası hizmete girdi, 266 bin ton kapasiteli yeni depolar inşa edildi. TMO personeli 2025’te 213 bin saat, 2026’da 253 bin saat fazla mesai yaptı. Alımlara ayrıca 3 bin 200’ün üzerinde geçici görevlendirmeyle destek verildi. Genel Müdür, yaz boyunca haftada 6 gün, günde 12 saat çalışan ve hâlen Karadeniz’de fındık, Edirne, Trakya ve Samsun’da çeltik alımında görev yapan personele teşekkür etti.
