Avrupa Konseyi Yolsuzluğa Karşı Devletler Grubu (GRECO) 2016 raporunu tamamladı. 49 ülkenin taraf olduğu sözleşmede Türkiye, parti finansmanının şeffaflığı konusunda gösterilen tavsiyelerden hiçbirini bütünüyle uygulamadı. Tavsiyelerin yüzde 56 ’sını ‘kısmen ’ uygulayan Türkiye, yüzde 44 ’ü hakkında ise adım dahi atmadı. Türkiye, Üçüncü Değer Biçme Aşaması ’nda bulunmasına rağmen yolsuzlukla mücadele konusunda “küresel ölçekte beceriksiz” olarak nitelendirilmişti.
Türkiye ’nin, GRECO ’da adım atmaması AB ile vize muafiyeti için varılan mutabakatın hayata geçirilmesindeki eksiklikler aralarında da sıralanıyor. Türkiye, üye ülkeler içerisinde GRECO ’nun, suçlamalar ve parti finansmanının şeffaflığı konusunda tavsiyelerine ‘uymayan ’ dört ülkeden biri oldu.
Türkiye ’nin yanı sıra Bosna Hersek, Danimarka ve İsviçre de bu kategoride yer aldı. Türkiye ’ye ilişkin rapor önümüzdeki hafta onaylanarak açıklanacak. Lakin önceki raporlarında GRECO, Türkiye ’den Raporda “Siyasi Parti Finansmanında Saydamlık” başlık altında 9 başlıkta tavsiyede bulunmuştu. Türkiye, bunlardan 4 ’ünün ‘kısmen ’ yerine getirmiş, 5 ’ini ise yerine getirmemişti. Rüşvete karşısında, TCK ’de yapılan iki değişikliğin tatmin edici olmadığı belirli raporda, “realist bir hukuki çerçeve” meydana getirmek için TCK ’nin ilgili hükümlerinde değişiklik yapılması istenmişti. GRECO değerlendirmesinde TCK ’nin 250 ve 252 ’nci maddelerinde yapılan ve yapılması planlanan değişikliklerle ilgili “sus payı suçlarının yapısındaki karmaşıklığın azaltılmasından ziyade arttığı hususunda kaygılıdır” denilerek, şu ifadelere yer verilmişti: “GRECO tasarının yersiz derecede kompleks ve yanlış anlaşılmaya müsait olduğunu düşünür. Bunun da ötesinde, yetkililer kadar tek taraflı sus payı eylemlerine verilecek cinayet miktarının -iki yıldan dokuz yıla dek- oldukça yüksek olduğuna dikkat çekici edilmesine rağmen GRECO, Değer Biçme Raporunda da değinildiği gibi, rüşvet anlaşmaları ile tek taraflı rüşvet eylemlerine benzer cezanın verilmemesinden kaynaklanan endişesini muhafaza eder.
Hem baskı suretiyle rüşvet alınması durumunda, irtikap hükümlerine kadar sadece ‘rüşvet bölge ’ (yani kamu görevlisi) açısından cezalandırma cihetine gidilmesinden kaygı duyar.”
JAGLAND: HOŞGÖRÜ GÖSTERİLMEMELİ
GRECO, takvim raporunda 49 taraf ülkenin yolsuzlukla mücadelede attığı adımları inceledi. Ülkelerin, yolsuzluğun baskısına aleyhinde direnmede ve önleyici tedbirler almakta yetersiz kaldığı belirli rapor ile ilgili Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Thorbjorn Jagland, “Memnuniyetsizlik ve siyaset ile demokratik kurumlara güvenin kaybolmasında kanunsuzluk esas faktördür. Ülkeler için yolsusluk suçlarını cezalandırmak değin dürüst hukuki düzenleme ve kaynaklara sahip olarak bunları durdurmak de ciddi önemdedir. Nerede olursa olsun yolsuzluğa karşısında asla hoşgörü gösterilmemeli” ifadelerini kullandı.
MRČELA: LİDERLER TEMIZLEME İSTEMELİ
GRECO ’nun siyasi parti finansmanı ve parlamenter, etken ve savcılara yönelik yolsuzluğun önlenmesinde tavsiyelerinin uygulanmasındaki yavaşlama dikkat çekerken GRECO Başkanı Marin Mrčela, bu tavsiyelerin uygulanması için “güçlü siyasi uzlaşı”nın gerekliliğine muhabere etti ve “Siyasi liderler sarsılmaz bir siyasi istek göstermeli ve yolsuzlukla mücadelede ve birlik kültürü yaratmada önderlik etmeli dedi. 2016 sonu itibarıyla, GRECO üyesi ülkelerin üçte biri yolsuzluğu kabahat sayma ve siyasetin finansmanında saydamlık konusunda tavsiyelere uymadı.
