Hükümet ile Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) aralarında başlayan ‘denetim krizi ’ yargıya taşındı. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ’nın denetlemek istediği Kimya Mühendisleri Odası (KMO), anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle bu talebi reddetti. TMMOB Yönetim Kurulu da odalarla karşılıklı hareket etme kararı alırken, bakanlık KMO yönetiminin görevine son verilmesi için dava açtı. Dava yarın görüşülecek.
TMMOB ’den alınan bilgiye takriben, bakanlıklar TMMOB Yasası ’nın “TMMOB üstünde, Bayındırlık Bakanlığı ’nca; uzmanlaşma dallarına tarafından odalar üstünde ise ilgili bakanlıklarca yönetimle ilgili ve finansal kontrol yapılır. İlgili bakanlıklar; Bakanlar Kurulu Kararnamesi ile saptama edilir” maddesini bahane göstererek harekete geçti. Bakanlar Kurulu kararnamesi ile hangi odanın hangi bakanlık tarafından denetleneceği belirlendi.
KMO müsade vermedi
Sonrasında da TMMOB ’ye yan 24 oda içerisinde ilk olarak Orman Mühendisleri Odası ’nda denetleme gerçekleştirildi. İkinci olarak da KMO ’da kontrol için Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı göre sözlü ve yazılmış talepte bulunuldu. Bakanlık müfettişleri odaya artan bir şekilde denetim yerine getirmek istediklerini idare kuruluna bildirdi. Ama KMO Idare Heyeti, denetimin anayasanın ‘kamu kurumu niteliğindeki iş kuruluşları ’ maddesine aykırı olduğuna uyarı çekerek bu talebi reddetti.
Odanın bu kararında, TMMOB Yönetim Kurulu ile yan odaların idare kurulları tarafından alınan karşılıklı hareket etme kararı da etkili oldu. TMMOB Yönetim Kurulu, odanın yönetimsel ve finansal denetiminin anayasaya aykırı olduğunu ve yasal dayanağının da bulunmadığını bildirdi. KMO da gerekçesinde, TMMOB ve alt odaların yasayla sabit millet kurumu özelliğinde meslek örgütleri oldukları için meslek ve işlemlerini ilgili yasa ve yönetmelikler dahilinde gerçekleştirdiklerine dikkat çekti. böylece yaptıkları her meslek ve eylemin TMMOB Yasası, yönetmelikleri ve hem alt odaların kendi yönetmeliklerine ast olduğuna göze çarpan eden KMO, odanın meslek ve işlemlerinin de her dönem delegelerin oyları ile seçilmiş olan 5 kişilik denetim kurulu göre her 3 ayda bir şubeler dahil periyodik olarak denetlendiğini bildirdi. Oda denetim kurulunun hazırladığı raporların ayrıca TMMOB Yüksek Denetim Kurulu ’na gönderilerek ikinci defa denetlendiğini söyleyen KMO, dönem sonunda ise teftiş kurulunun hazırladığı kontrol netice raporunun genel kurul delegelerinin görüntü ve işlemlerine açıldığını kaydetti. KMO, bu raporun delegelerin oyları ile kabul veya reddedildiğini bildirdi.
Zaten denetleniyor
TMMOB ve emrindeki odaların mevut yasa ve yönetmelikler dahilinde zaten yönetimle ilgili ve finansal açıdan denetlendiğini kaydeden KMO, “12 Eylül ’ün doğaüstü koşullarında TMMOB Kanunu ’na ilave edilmiş olan ve TMMOB ’nin özerk yapısı ve hukuki durumuna halel getiren ve o zamandan bu yanlamasına yaklaşık 35 takvim bir dönemde hiçbir hükümetin işletmeyi düşünmediği bu maddenin bugün gerçek anlamda başka nedenlerle işletildiği kamuoyunun bildiği bir gerçektir” değerlendirmesini yaptı.
TMMOB ’nin 15 takvim AKP iktidarı döneminde hazırladığı raporların, düzenlediği kongre ve sempozyumların, açtığı davaların iktidarın şimşeklerini üzerine çektiğini belirten KMO, “böylece odalarımıza yönelik bu hileli ve hukuksuz tutumun reel nedeni kamuoyu kadar anlaşılacaktır” görüşünü kaydetti.
